Transaksiyonel Analizde Yaşam Pozisyonları Nelerdir?

Anasayfa » TA Felsefesi » Transaksiyonel Analizde Yaşam Pozisyonları Nelerdir?

Transaksiyonel Analiz (TA), etkili iletişim ve kişisel gelişim konularında kullanılan güçlü bir araçtır. TA, kişinin yaşam kurgusunu anlamak için dört temel yaşam pozisyonunu inceleyerek, bireyin ilişkilerini ve davranışlarını anlamaya yardımcı olur. Bu yazıda, TA’nın önemli bir kavramı olan yaşam pozisyonlarına derinlemesine bir bakış sunacağız.
 

Yaşam Pozisyonları 

Transaksiyonel Analiz (TA), bireyin yaşamı boyunca benimsediği dört temel yaşam pozisyonunu tanımlar. Bu pozisyonlar, kişinin çocukluk dönemlerinde içselleştirdiği temel inançları ve tutumları yansıtır. Bu pozisyonlar şunlardır: Ben OK’im Sen OK Değilsin (+ -), Ben OK Değilim Sen OK’sin (- +), Ben OK Değilim Sen OK Değilsin (- -) ve Ben OK’im Sen OK’sin (+ +)

 

Ben OK Değilim Sen OK’sin 

Bu pozisyonundaki bireyler, genellikle kendilerini değersiz veya başarısız olarak görürler. Bu pozisyondaki kişiler, eleştiriye açık olabilirler ve çoğu zaman kendilerini suçlu hissederler. Bu pozisyon, düşük özsaygı ve özgüven ile ilişkilidir. Bu yaşam pozisyonunu benimseyen bireyler diğerlerini ve dünyayı kendisinden daha üst bir yere koyar ve temel inançları şu şekildedir “Diğer insanlar iyi/başarılı/ güçlü ben kötüyüm/yetersizim/zayıfım.” Küçük, savunmasız ve bakıma muhtaç bir bebek olarak dünyaya geldiğimiz için doğduğumuz andaki yaşam pozisyonumuz Eksi Artı (- +) pozisyonudur. Öz saygımızı geliştiremez, kendimize yetebilir hale gelemezsek bu pozisyon favori yaşam pozisyonumuz haline gelebilir ve bugün bir yetişkin olarak hala kendimizi bu pozisyonda algılayabilir, kendimizi yetersiz hissedebiliriz. Bu pozisyonda kalmaya devam edersek başkalarına bağımlı ve onların beklentilerine göre hareket eder hale gelebiliriz. 

 

Ben OK’im Sen OK Değilsin

Bu pozisyondaki bireyler ise genellikle bağımsızdır ve kendi ihtiyaçlarına odaklanırlar. Kendilerini diğer insanlardan daha üst bir pozisyona koyarak değersizleştirebilir, hor görebilir ve kendi potansiyellerini ortaya çıkarmalarını engelleyebilirler. Bu pozisyona sahip bireyler aynı zamanda başkalarına karşı eleştirel bir yaklaşım ve sergilerler ve çoğunlukla kendilerini haklı gördükleri için diğer insanların kendilerine uyum sağlamalarını beklerler. Bireyin kendisini OK olarak görmesi her ne kadar olumlu bir durum gibi görünse de bu pozisyona sahip olmak insan ilişkilerini bozabilir, kişiyi yalnızlığa sürükleyebilir ve dünyaya karşı umutsuz bir inanç geliştirmesine sebep olabilir. 

 

Ben OK Değilim Sen OK Değilsin 

Bu pozisyona sahip bireyler, kendilerini yetersiz ve olumsuz algılamalarının yanı sıra diğer insanları da olumsuz olarak algılar ve dünyayı kötü bir yer olarak tanımlar. Hem kendisini hem de diğerlerini ekside gören bireyin temel inancı “Ben zaten yetersizim ama diğer insanlar da yetersiz ve dünya kötü bir yer, yapacak hiçbir şey yok.” şeklindedir ve çaresizlik duygularını ortaya çıkarır. Kendisini yetersiz gören bireyi yeterli hale getirecek hiçbir şey veya kimse olmadığı için bu yaşam pozisyonunun umutsuzluk, karamsarlık, çaresizlik gibi olumsuz duyguları beraberinde getirdiği bilinmektedir. 

 

Ben OK’im Sen OK’sin

Bu pozisyonunda olan bireyler, genellikle kendilerini ve çevrelerini olumlu bir şekilde değerlendirirler. Bu pozisyondaki kişiler, genellikle özgüvenli, mutlu ve başkalarıyla uyum içinde olan bireylerdir. Artı Artı(+ +) pozisyon olarak da adlandırılan bu yaşam pozisyonu, bireyin hem kendini hem de karşısındaki kişiyi, dünyayı olumlu olarak algılamasını ve kabul göstermesini ifade eder. Bu yaşam pozisyonu aynı zamanda tek Artı olan pozisyondur ve bilinçli bir seçimi gerektirir. 

 

Yaşam Pozisyonlarının Etkisi

Kişi, erken yaşlarda bu pozisyonlardan birini benimseyerek favori yaşam pozisyonu haline getirir ve bu temel inançlarını yaşamı boyunca sürdürür. Bilinçli bir çaba olmadan, birey bu pozisyonlar üzerinde değişiklik yapamaz ve ilişkilerinde sürekli olarak aynı kalıpları tekrarlar. Bireyin kendi favori yaşam pozisyonunu fark etmesi ve OK – OK yaşam pozisyonuna geçebilmesi hem kendi iyi oluşunu hem de çevresindekilerle kurduğu ilişkiyi iyileştirmeye yardımcı olacaktır. 

 

TA ile Değişim İmkanı

Transaksiyonel Analiz, bireyin yaşam pozisyonlarını anlamasına ve değiştirmesine yardımcı olabilir. Bilinçli bir çaba ile, kişi olumsuz yaşam pozisyonlarını fark edebilir ve bu pozisyonları daha sağlıklı ve dengeli bir şekilde yönetebilir. 

 
Transaksiyonel Analiz, yaşam pozisyonları aracılığıyla bireyin kendini ve ilişkilerini anlamasına olanak tanır. Bu yöntem, kişinin içselleştirdiği temel inançları fark etmesine ve olumlu değişiklikler yapmasına yardımcı olabilir. Artı olmayan tüm pozisyonlar üzerindeki bilinçli bir çalışma, tek Artı pozisyon olan Ben OK’im Sen OK’sin pozisyonuna gelmemize, daha sağlıklı ilişkiler kurmamıza katkı sağlayacaktır. TA ile ilgili bireysel ve kurumsal eğitim çözümlerimiz için transaksiyonel analiz (TA) eğitimi tarafına göz atabilirsiniz. 
 

TA Hakkında Merak Ettiğiniz Diğer Sorular

 

Yaşam Pozisyonları Nedir ve Nasıl Belirlenir?

Yaşam pozisyonları, bireyin çocukluk döneminde içselleştirdiği temel inançları ve tutumları yansıtan dört temel kategoriye dayanır. Bu pozisyonlar, bireyin kendisiyle, başkalarıyla ve dünyayla olan temel ilişkilerini şekillendirir. TA (transaksiyonel analiz), bu pozisyonları anlamak için bir çerçeve sunar ve bireyin kendi yaşam pozisyonunu ve karşılaştığı durumlarda yaşam pozisyonları arasında nasıl geçiş yaptığını fark etmesini sağlar.
 

Yaşam Pozisyonları Değiştirilebilir mi?

Evet, yaşam pozisyonları değiştirilebilir. Transaksiyonel Analiz, bireylere yaşam pozisyonlarını fark etme ve bilinçli bir çaba ile değiştirme fırsatı tanır. Bu süreç, bireyin kendi düşünce ve davranış kalıplarını anlamasına ve daha sağlıklı bir yaşam pozisyonuna yönelmesine olanak sağlar. Ancak bu değişim, bilinçli çaba ve sürekli çalışma gerektirebilir.
 

Transaksiyonel Analiz Nasıl Yardımcı Olabilir?

Transaksiyonel Analiz, bireylere içselleştirdikleri yaşam pozisyonlarını anlamaları ve bu pozisyonları etkili bir şekilde yönetmeleri konusunda rehberlik eder. Bu yöntem, kişinin kendini ve ilişkilerini daha derinlemesine anlamasına yardımcı olarak, olumlu değişikliklere kapı aralar.
 

Yaşam Pozisyonları Neden Önemlidir ve Günlük Hayatımızı Nasıl Etkiler?

Yaşam pozisyonları, bireyin temel inançlarını ve dünya görüşünü şekillendiren önemli unsurlardır. Bu pozisyonlar, günlük etkileşimlerimizden büyük kararlarımıza kadar her yönümüzü etkiler. Olumlu bir yaşam pozisyonu, bireyin genel yaşam kalitesini artırabilirken, olumsuz bir pozisyon ise ilişkilerde sorunlara yol açabilir. 

Diğer Blog Yazıları

İntegratif Psikoterapi – İlişki İçinde Bir Temas Terapisi

İntegratif Psikoterapi Nedir? İntegratif Psikoterapi (IP), kuramın kurucusu Richard Erskine önderliğinde, psikodinamik, danışan-merkezli, davranışsal, bilişsel, aile terapisi, beden psikoterapisi, nesne ilişkileri terapisi, psikanalitik terapi, transaksiyonel analiz terapisi ve gestalt terapi gibi birçok güçlü psikoterapi kuramının bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan ve en temelinde Transaksiyonel Analiz ve Gestalt yaklaşımlarını barındıran bir psikoterapi kuramıdır. İntegratif Psikoterapi, hem […]

Transaksiyonel Analiz (TA) ile Raket Duygular

Raket duyguları, bir bireyin çocukluk döneminde öğrendiği ve stresle başa çıkmak amacıyla geliştirdiği ancak zamanla uyumsuz hale gelen duygusal tepkilerdir. Transaksiyonel Analize göre duygularımız; otantik duygular ve otantik duygularımızdan dönüştürdüğümüz raket duygular olmak üzere ikiye ayrılır. Bu makalede, otantik duyguları kısaca tanımlayacak ve raket duyguların kökenleri, etkileri ve bunlarla başa çıkma stratejileri üzerine odaklanacağız.   […]

Transaksiyonel Analizde Yaşam Pozisyonları Nelerdir?

Transaksiyonel Analiz (TA), etkili iletişim ve kişisel gelişim konularında kullanılan güçlü bir araçtır. TA, kişinin yaşam kurgusunu anlamak için dört temel yaşam pozisyonunu inceleyerek, bireyin ilişkilerini ve davranışlarını anlamaya yardımcı olur. Bu yazıda, TA’nın önemli bir kavramı olan yaşam pozisyonlarına derinlemesine bir bakış sunacağız.   Yaşam Pozisyonları  Transaksiyonel Analiz (TA), bireyin yaşamı boyunca benimsediği dört […]

Transaksiyonel Analiz Kitap Önerileri

Günlük yorgunluğumuzu dinlenerek üzerimizden atmak istediğimiz bir gerçektir. Transaksiyonel Analiz kitap önerilerinin de tam bu noktada sizler için yararlı olacağını düşündük ve öne çıkan kitapları sizlerle paylaşmaya karar verdik. Transaksiyonel hakkında detaylı bilgi için Transaksiyonel Analiz nedir adlı makalemize göz atabilirsiniz.   Transaksiyonel Analiz için Öne Çıkan Kitaplar   2023 yılı sonu itibariyle Transaksiyonel Analiz […]

Transaksiyonel Analiz Film Önerileri – Öne Çıkan 12 Film

Transaksiyonel Analiz (TA) kavramını anlamak ve uygulamak, insanların ilişkilerini, duygusal dengeyi ve kişisel gelişimi anlamalarına yardımcı olan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu bağlamda, birbirinden farklı konuları ele alan ve derinlikli karakter analizleri sunan filmler, transaksiyonel analiz ilkelerini keşfetmek için değerli araçlar sunmaktadır. İnsanların içsel dünyalarını, duygusal etkileşimlerini ve ilişkilerini anlamak için bu filmler, izleyicilere düşündürücü bir […]

Transaksiyonel Analiz (TA) Nedir?

Günlük yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası olan iletişim, insan ilişkilerini şekillendiren temel unsurlardan biridir. Ancak iletişim, sadece sözcüklerin aktarılmasıyla sınırlı değildir. İnsanlar arasındaki etkileşim karmaşık bir süreçtir ve bu süreçte duygular, düşünceler ve kişilikler de önemli bir rol oynar. Tam da bu noktada, Transaksiyonel Analiz (TA) devreye girer. Eric Berne tarafından geliştirilen ve “Eğer herkes Transaksiyonel […]

Transaksiyonel Analizde Ego (Benlik) Durumları Nelerdir?

Transaksiyonel Analiz, kişiliğin yapısını ve insanların geçmiş deneyimlerinin bugünkü davranışlarına olan etkilerini anlatan güçlü bir kuram olarak kabul edilir. Bu kuramın temel taşlarından biri de “Ego (Benlik) Durumları“dır. Eric Berne, Ego Durumlarını, kişiliğimizin dışarıdan gözlemlenen parçası olarak tanımlamıştır. Bu tanım, insanların kişiliklerini ve diğerleriyle iletişim kurma biçimlerini anlamımızda bize rehberlik eden güçlü bir kuram olan […]

Transaksiyonel Analiz Kuramı Nedir?

“Eğer herkes Transaksiyonel Analiz (TA) biliyor olsaydı dünyada hiç savaş olmazdı.” der Eric Berne. Oldukça güçlü bu iddianın aslında haklı bir sebebi var…   Transaksiyonel Analiz Kuramı Ne Demek? Ne Anlama Gelir? Transaksiyonel Analiz (TA) Kuramı, kişiliğin yapısında ne olduğunu ve geçmiş yaşantılarımızın bugünkü kişiliğimize ve davranışlarımıza olan etkilerini açıklayan güçlü bir kişilik kuramı olmasının […]

İzmir Temel TA Eğitimi

Kişiliğin yapısında ne olduğunu açıklayan, kendimizi geliştirmeye ve değiştirmeye rehberlik eden Transaksiyonel Analiz Kuramı ışığında bir keşif yolculuğuna çıkmaya ne dersiniz? 😌   ℹ️Eğitim, Türkiye’de TA Kuramının ilk uygulayıcılarından ve Transaksiyonel Analiz Enstitüsü (TAE) kurucusu Uzm. Psk. Hülya Üstel Eleviş tarafından verilecektir.   📍Beyond Hotel, İzmir   📄Eğitimi başarıyla tamamlayan katılımcılara TA eğitimi kapsamında TAE […]

Afet Dönemlerinde Sosyal Medya Paylaşımlarının Etkileri

Maalesef ülke olarak çok kötü bir haftaya uyandık. Kahramanmaraş ve çevresindeki illerimiz önce 7,7 sonra 7,6 büyüklüğündeki iki büyük depremle sarsıldı. Öncelikle depremden direkt ya da dolaylı yoldan etkilenen tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Yaralılarımıza acil şifa, kaybettiklerimize rahmet ve yakınlarına baş sağlığı dileriz.   Hepimiz çok üzgünüz. Elimizden geleni yapmak ve bir şekilde […]

İç Seslerimizi Yönetmek

Yeni bir haftadan herkese merhaba. Geçtiğimiz haftalarda Ego (Benlik) Durumları kavramını detaylı bir şekilde ele almış ve bugün bir yetişkin olarak bu Ego Durumlarının, yani iç seslerimizin, aktif olduğunu anlatmış ve sizleri hangi iç sesinizin daha aktif olduğunu keşfetmeye davet etmiştik.   Bu hafta ise İç Seslerimizi fark ettikten sonra bu sesleri yöneterek yaşamımızı daha […]

İç Seslerimiz

Herkese merhaba. Geçtiğimiz hafta 5 farklı Ego Durumunun benliğimizin gelişimindeki etkisini ele almış ve hepsinin birer işlevi olduğunu bir örnek üzerinden açıklamıştık. Bu hafta Ego Durumlarına daha yakından bakacağız ve kendi stilimizde hangisini daha çok kullandığımızı yine bir örnek üzerinden keşfetmeye çalışacağız.   Diyelim ki yöneticiniz/müdürünüz bir gün sizi yanına çağırdı ve şirkette küçülmeye gittiklerini, […]

Neden ben Ben oldum?

Yeni bir haftadan herkese merhaba… Geçtiğimiz hafta benliğimizin oluşumunda Temas İletilerinin etkisinden bahsetmiştik. Bu hafta ise Ego (Benlik) Durumları kavramını sizlerle paylaşmak istedik.   Transaksiyonel Analiz Kuramı hepimizin içinde olan 3 farklı Ego Durumunu; Ebeveyn, Yetişkin ve Çocuk olarak tanımlar. Bu yaklaşıma göre her birimiz bugün birer yetişkin olsak da içimizde bir Çocuk Ego durumu […]

Ben kimim ve bunu nereden biliyorum?

Hiç kendinize “ben kimim ve bunu nereden biliyorum?” sorusunu sorduğunuz oldu mu? Hemen hemen herkes “ben kimim” sorusunu kendine sormuştur diye tahmin ediyoruz. Peki kim olduğunuzu nereden biliyorsunuz?   Bu haftaki yazımızda kimliğimizi ve kendimize dair sahip olduğumuz bilginin kaynağını Temas İletileri kavramı üzerinden açıklayacağız. Transaksiyonel Analiz Yaklaşımı‘na göre insanın en temel ihtiyaçlarından biri temasta […]

21 Gün Kuralı

Yeni bir haftadan herkese merhaba, geçtiğimiz hafta yeni alışkanlıkları kazanmakta neden zorlandığımızdan ve bu konuda neler yapabileceğimizden bahsetmiştik. Kısaca özetleyecek olursak, yeni bir alışkanlık kazanmak için atabileceğimiz ilk adımın ihtiyacımızın ardında yatan gerçek motivasyon kaynağını belirlemek olduğunu, sonrasında ise bu ihtiyacımızı hayata geçirmek için küçük adımlar atabileceğimizi söylemiştik. Bununla birlikte, alışkanlıkları değiştirmenin, özellikle hayatımızda köklü […]

Yeni Alışkanlıklar

Yeni bir haftadan herkese merhaba… Geçtiğimiz yazının konusu kendimizle kurduğumuz iletişim biçimimizi değiştirmek ile ilgiliydi. Bu hafta ise aldığımız yeni kararları hayta geçirmekte neden zorlandığımızdan ve bu konuda neler yapabileceğimizden bahsedeceğiz.   İnsanlardan sık sık “alışkanlıklarımı değiştiremiyorum”, “hayatımda yeni kararlar almıştım ama hiçbirini uygulayamadım” gibi cümleler duyarız. Bu sorunlarla karşılaşmamızın ilk sebebi alışkanlıklarımızı değiştirmenin göründüğü […]

Kendimizle İletişim Biçimimizi Değiştirmek

Kasım ayının sonundan herkese merhaba… Yılın son ayına “Yeni Bir Yıl, Yeni Kararlar” konusuyla başlıyoruz. Hemen hemen hepimiz yeni bir yıla hazırlanırken koskoca bir yılın nasıl geçtiğini ve bütün bir yıl boyunca neler yaptığımızı değerlendiririz. Hayatımızda neler değişti, neler aynı kaldı veya değiştirmek isteyip de değiştiremediğimiz neler oldu diye bütün bir yılımızı gözden geçiririz. Bazen […]

Mobbing

Kasım ayının son haftasını işyerinde psikolojik şiddet konulu yazımızla sonlandırıyoruz. İş dünyasının “Mobbing” olarak nitelendirdiği bu kavram günümüzde çok sık karşılaştığımız ve sonucu istifaya, iş akdinin feshine veya tazminat davasına kadar varabilen bir durumdur.   Mobbing, bir yöneticinin veya bir grup tarafından genellikle hedef alınan kişi veya kişilerin çalışmalarını engellemek, huzurunu kaçırmak, yıldırmak yoluyla gözden […]

Eşler Arası Psikolojik Şiddet

Büyük hayallerle ve umutlarla başlanılan evliliklerde ve ikili ilişkilerde zaman zaman inişler ve çıkışlar yaşanmaktadır. Farklı kültürlerde yaşayan iki insanın aynı hayatı ve evi paylaşırken fikir ayrılıklarına düşmesi ve tartışması oldukça normaldir. Önemli olan iki yetişkin gibi konuşup, karşılıklı birbirini dinleyip asgari müşterekte buluşabilmektir.   Günümüzde pek çok çift arasında psikolojik ve fiziksel şiddete rastlıyoruz. […]

Çocuklarla Şiddet (Terör) Hakkında Konuşmak

Dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan terör olayları yetişkinleri olduğu gibi çocukları da etkileyebilir. Terör, şiddet ve eylem haberlerinin yoğunlukla alındığı günümüzde, yetişkinler çocukların kendilerini güvende hissetmeleri için onlara destek olmalıdırlar. Çocukların olaylardan etkilenme dereceleri kişisel şartlara bağlıdır.   Eğer terör ve şiddet çocuğun gündeminde yoksa, merak ettiği ve sorduğu şeyler yoksa, gündemine almasını sağlayacak bilgi ve […]

Akran Zorbalığı

Yeni bir haftadan herkese merhaba… Bu haftaki konumuz çok sık karşılaştığımız bir psikolojik şiddet türü olan akran zorbalığı/şiddeti. Peki sıklıkla duyduğumuz bu kavram olan akran zorbalığı nedir?   Akran zorbalığı, çocukların ve ergenlerin akranları tarafından saldırgan davranış ve tutumlara maruz kalmasıdır. Zorbalık davranışı; kasıtlı olarak bir başkasına zarar vermek, sindirmek istemek, kendi istediğini yaptırabilmek için güç, […]






    İletişim