Psikolojik Sağlık nedir?

Anasayfa » Psikolojik Sağlık » Psikolojik Sağlık nedir?

Uyumlu Yaşam Akademisinin 2. yazısına hoş geldin. İlk yazıda Aristo’dan günümüze Well-being-psikolojik iyi oluşun farklı teorisyenlerce nasıl tanımlandığını anlatmıştım. Özet geçmek gerekirse psikolojik iyi oluş, kimileri için haz odaklı ve pozitif duyguların peşinde bir yaşam adanmışlığı olarak tanımlanırken, günümüz teorisyenlerinin pek çoğu bunun yeterli olmadığını, kişinin potansiyelini gerçekleştirebildiği aktiviteler yaparak ya da güçlü yönlerini kendinden ötesinin hizmeti için kullandığı anlamlı bir yaşam sürerek tatmin olmak olarak tanımlıyorlar.
 
(https://www.uyumluyasamakademisi.com/well-being/well-being-iyi-bir-hayatin-sirri/)
 
Ben de sadece haz odaklı bir hayatın uzun vadede yeterli olmadığını düşünüyorum. Hazzın içinde keyif, enerji, iyi hissetme mutlaka var ama o nesne ya da eylemden uzaklaştığınızda etkisi sürmüyor. O yüzden içki, seks, madde, sigara hatta bazen spor beyin kimyamız üzerinde yarattığı etki sayesinde o an iyi geliyor hatta pek çoğumuzu bağımlısı haline getirebiliyor ama bıraktığımız anda acı geri geliyor. Örneğin çok genç yaşta evlenip eşi tarafından aldatılan bir kadın acısını hafifletmek ve yarasını iyileştirmek için bir süre bir limandan ötekine savrulduğu, gezip tozduğu hızlı bir hayat yaşayabilir. Bu haz odaklı hayat ona bir süre çok da iyi gelecektir. Ama bir süre sonra bu hayatın içinde derinlik ve anlam olmayan ilişkilere takılı kalırsa acısı daha da artacak psikolojisi daha da bozulacaktır.
 
O yüzden psikolojik sağlığı bozulan pek çok kişi bizim gibi psikoterapistlere gelir ve yardım ister. Bazen atlatamadığı bir travma, bazen yoğun kaygı terapiste yolunu düşürür. Psikoterapist o kişi için belki kaybettiği yolunu yeniden bulması, belki de hiç bilmediği o yolu bulabilmesi için bir umuttur. Psikoterapiye gelen kişi terapistiyle güvende hissettiği tutarlı ve onun için orada var olan bir ilişki yakalayabilirse iyi hissetmeye başlar. İlk basamak kişinin güncel problemlerine odaklanmak ve şuandaki duygu durumunu regule etmesine yardımcı olmaktır. Duygu regülasyonu, baş etmekte zorlanılan bir durumla karşılaşıldığında durup içten gelen ilk tepkiyi vermek yerine tepkinin sonuçlarını düşünüp duygu ve bedeni yöneterek en uygun tepkiyi verebilmektir. Ayrıca, farklı durumlara, değişimlere ve değişen beklentilere uyum sağlayabilmektir. Bunun için kişinin kurduğu düşünce-duygu-davranış örüntülerine bakılır ve girdiği kısır döngüleri fark etmesi ve şuandaki problemleriyle daha sağlıklı başa çıkmasına odaklanılır.
 
Şuandaki problemler ve duygular yatışabildiğinde ancak ondan sonra derinleşmek mümkündür. İşte o noktada kişinin kendini ve hayatını ne kadar kabul ettiğine odaklanılır. Kişinin kendiyle, başkalarıyla ve hayatla kurduğu ilişkilere, çocukluktan getirdiği farkında olmadan aldığı yaşamsal kararlara bakılır. Eleştirel, mükemmeliyetçi bir ebeveynle büyüyen bir çocuğun 0-7 yaş döneminden getirdiği bilinçdışı kararı ‘Yetersizlik’ olabilir. Bütün ömrünü daha fazla çalışarak, başarmak için kendini zorlayarak, bu yüzden hayatındaki pek çok güzelliği harcayarak geçirebilir. Ya da henüz embriyo olarak ana rahmindeyken, bağımlı bir ilişkiyle bağ kurduğu kendi annesini kaybeden annesinin yasını yaşayan, annesinin depresyonu yüzünden 0-1 yaş döneminde en çok ihtiyaç duyduğu güven ve bağı karşılayamayan bir bebek olabilir. Ve bu çocuk, bütün ömrünü başkalarını memnun ederek sevgi almaya çalışan kendi ihtiyaçlarını yok sayan maskeli bir yetişkine dönüşebilir.  Psikolojik sağlık için kişi önce çocukluktan getirdiği geçmişe ait ve o dönem için geçerliliği olan ‘Yetersizlik’ ‘Başkalarını Memnun Et’ gibi çocukluk kararlarını fark etmeli ve karşılanmayan ihtiyaçlarıyla temas etmelidir. Bu çocukla tanışmak ya da onu hatırlamak danışanlarımın genellikle canını çok acıtır. Bazen günlerce o çocuğun acısını hisseder, o küçük çocuk için ağlar, üzülür. Ama iyidir hatırlamak her ne kadar canımızı acıtsa da… Çünkü yok saymak o an için iyi gibi gözükse de aslında yara olarak kalır. Ve o yara hiçbir zaman kapanmaz. Her hikayede yeniden tekrar tekrar kanar. Psikoterapi ile kişi o küçük çocuğu görür, duyar, elinden tutar, bastırılmış ifade edemediği duygularını ifade etme özgürlüğü yaşar. Belki de hiç sahip olamadığı ebeveyni olur. Artık yalnız değildir…
 
Psikolojik sağlık, kişinin kendiyle teması ve içsel gücünün artması ile hayatını kontrol etme ve problemlerini sağlıklı bir şekilde çözebilme becerisinin artmasıdır. İşte bu seviyeye ulaştığımızda kişinin yaşam amacını, potansiyelini gerçekleştirebileceği aktiviteleri ve nasıl daha anlamlı bir yaşam sürebileceğini konuşmaya başlarız.
 
Uzm. Psk. Manolya Özek Tatış

Diğer Blog Yazıları

İntegratif Psikoterapi – İlişki İçinde Bir Temas Terapisi

İntegratif Psikoterapi Nedir? İntegratif Psikoterapi (IP), kuramın kurucusu Richard Erskine önderliğinde, psikodinamik, danışan-merkezli, davranışsal, bilişsel, aile terapisi, beden psikoterapisi, nesne ilişkileri terapisi, psikanalitik terapi, transaksiyonel analiz terapisi ve gestalt terapi gibi birçok güçlü psikoterapi kuramının bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan ve en temelinde Transaksiyonel Analiz ve Gestalt yaklaşımlarını barındıran bir psikoterapi kuramıdır. İntegratif Psikoterapi, hem […]

Transaksiyonel Analiz (TA) ile Raket Duygular

Raket duyguları, bir bireyin çocukluk döneminde öğrendiği ve stresle başa çıkmak amacıyla geliştirdiği ancak zamanla uyumsuz hale gelen duygusal tepkilerdir. Transaksiyonel Analize göre duygularımız; otantik duygular ve otantik duygularımızdan dönüştürdüğümüz raket duygular olmak üzere ikiye ayrılır. Bu makalede, otantik duyguları kısaca tanımlayacak ve raket duyguların kökenleri, etkileri ve bunlarla başa çıkma stratejileri üzerine odaklanacağız.   […]

Transaksiyonel Analizde Yaşam Pozisyonları Nelerdir?

Transaksiyonel Analiz (TA), etkili iletişim ve kişisel gelişim konularında kullanılan güçlü bir araçtır. TA, kişinin yaşam kurgusunu anlamak için dört temel yaşam pozisyonunu inceleyerek, bireyin ilişkilerini ve davranışlarını anlamaya yardımcı olur. Bu yazıda, TA’nın önemli bir kavramı olan yaşam pozisyonlarına derinlemesine bir bakış sunacağız.   Yaşam Pozisyonları  Transaksiyonel Analiz (TA), bireyin yaşamı boyunca benimsediği dört […]

Transaksiyonel Analiz Kitap Önerileri

Günlük yorgunluğumuzu dinlenerek üzerimizden atmak istediğimiz bir gerçektir. Transaksiyonel Analiz kitap önerilerinin de tam bu noktada sizler için yararlı olacağını düşündük ve öne çıkan kitapları sizlerle paylaşmaya karar verdik. Transaksiyonel hakkında detaylı bilgi için Transaksiyonel Analiz nedir adlı makalemize göz atabilirsiniz.   Transaksiyonel Analiz için Öne Çıkan Kitaplar   2023 yılı sonu itibariyle Transaksiyonel Analiz […]

Transaksiyonel Analiz Film Önerileri – Öne Çıkan 12 Film

Transaksiyonel Analiz (TA) kavramını anlamak ve uygulamak, insanların ilişkilerini, duygusal dengeyi ve kişisel gelişimi anlamalarına yardımcı olan bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu bağlamda, birbirinden farklı konuları ele alan ve derinlikli karakter analizleri sunan filmler, transaksiyonel analiz ilkelerini keşfetmek için değerli araçlar sunmaktadır. İnsanların içsel dünyalarını, duygusal etkileşimlerini ve ilişkilerini anlamak için bu filmler, izleyicilere düşündürücü bir […]

Transaksiyonel Analiz (TA) Nedir?

Günlük yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası olan iletişim, insan ilişkilerini şekillendiren temel unsurlardan biridir. Ancak iletişim, sadece sözcüklerin aktarılmasıyla sınırlı değildir. İnsanlar arasındaki etkileşim karmaşık bir süreçtir ve bu süreçte duygular, düşünceler ve kişilikler de önemli bir rol oynar. Tam da bu noktada, Transaksiyonel Analiz (TA) devreye girer. Eric Berne tarafından geliştirilen ve “Eğer herkes Transaksiyonel […]

Transaksiyonel Analizde Ego (Benlik) Durumları Nelerdir?

Transaksiyonel Analiz, kişiliğin yapısını ve insanların geçmiş deneyimlerinin bugünkü davranışlarına olan etkilerini anlatan güçlü bir kuram olarak kabul edilir. Bu kuramın temel taşlarından biri de “Ego (Benlik) Durumları“dır. Eric Berne, Ego Durumlarını, kişiliğimizin dışarıdan gözlemlenen parçası olarak tanımlamıştır. Bu tanım, insanların kişiliklerini ve diğerleriyle iletişim kurma biçimlerini anlamımızda bize rehberlik eden güçlü bir kuram olan […]

Transaksiyonel Analiz Kuramı Nedir?

“Eğer herkes Transaksiyonel Analiz (TA) biliyor olsaydı dünyada hiç savaş olmazdı.” der Eric Berne. Oldukça güçlü bu iddianın aslında haklı bir sebebi var…   Transaksiyonel Analiz Kuramı Ne Demek? Ne Anlama Gelir? Transaksiyonel Analiz (TA) Kuramı, kişiliğin yapısında ne olduğunu ve geçmiş yaşantılarımızın bugünkü kişiliğimize ve davranışlarımıza olan etkilerini açıklayan güçlü bir kişilik kuramı olmasının […]

İzmir Temel TA Eğitimi

Kişiliğin yapısında ne olduğunu açıklayan, kendimizi geliştirmeye ve değiştirmeye rehberlik eden Transaksiyonel Analiz Kuramı ışığında bir keşif yolculuğuna çıkmaya ne dersiniz? 😌   ℹ️Eğitim, Türkiye’de TA Kuramının ilk uygulayıcılarından ve Transaksiyonel Analiz Enstitüsü (TAE) kurucusu Uzm. Psk. Hülya Üstel Eleviş tarafından verilecektir.   📍Beyond Hotel, İzmir   📄Eğitimi başarıyla tamamlayan katılımcılara TA eğitimi kapsamında TAE […]

Afet Dönemlerinde Sosyal Medya Paylaşımlarının Etkileri

Maalesef ülke olarak çok kötü bir haftaya uyandık. Kahramanmaraş ve çevresindeki illerimiz önce 7,7 sonra 7,6 büyüklüğündeki iki büyük depremle sarsıldı. Öncelikle depremden direkt ya da dolaylı yoldan etkilenen tüm vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz. Yaralılarımıza acil şifa, kaybettiklerimize rahmet ve yakınlarına baş sağlığı dileriz.   Hepimiz çok üzgünüz. Elimizden geleni yapmak ve bir şekilde […]

İç Seslerimizi Yönetmek

Yeni bir haftadan herkese merhaba. Geçtiğimiz haftalarda Ego (Benlik) Durumları kavramını detaylı bir şekilde ele almış ve bugün bir yetişkin olarak bu Ego Durumlarının, yani iç seslerimizin, aktif olduğunu anlatmış ve sizleri hangi iç sesinizin daha aktif olduğunu keşfetmeye davet etmiştik.   Bu hafta ise İç Seslerimizi fark ettikten sonra bu sesleri yöneterek yaşamımızı daha […]

İç Seslerimiz

Herkese merhaba. Geçtiğimiz hafta 5 farklı Ego Durumunun benliğimizin gelişimindeki etkisini ele almış ve hepsinin birer işlevi olduğunu bir örnek üzerinden açıklamıştık. Bu hafta Ego Durumlarına daha yakından bakacağız ve kendi stilimizde hangisini daha çok kullandığımızı yine bir örnek üzerinden keşfetmeye çalışacağız.   Diyelim ki yöneticiniz/müdürünüz bir gün sizi yanına çağırdı ve şirkette küçülmeye gittiklerini, […]

Neden ben Ben oldum?

Yeni bir haftadan herkese merhaba… Geçtiğimiz hafta benliğimizin oluşumunda Temas İletilerinin etkisinden bahsetmiştik. Bu hafta ise Ego (Benlik) Durumları kavramını sizlerle paylaşmak istedik.   Transaksiyonel Analiz Kuramı hepimizin içinde olan 3 farklı Ego Durumunu; Ebeveyn, Yetişkin ve Çocuk olarak tanımlar. Bu yaklaşıma göre her birimiz bugün birer yetişkin olsak da içimizde bir Çocuk Ego durumu […]

Ben kimim ve bunu nereden biliyorum?

Hiç kendinize “ben kimim ve bunu nereden biliyorum?” sorusunu sorduğunuz oldu mu? Hemen hemen herkes “ben kimim” sorusunu kendine sormuştur diye tahmin ediyoruz. Peki kim olduğunuzu nereden biliyorsunuz?   Bu haftaki yazımızda kimliğimizi ve kendimize dair sahip olduğumuz bilginin kaynağını Temas İletileri kavramı üzerinden açıklayacağız. Transaksiyonel Analiz Yaklaşımı‘na göre insanın en temel ihtiyaçlarından biri temasta […]

21 Gün Kuralı

Yeni bir haftadan herkese merhaba, geçtiğimiz hafta yeni alışkanlıkları kazanmakta neden zorlandığımızdan ve bu konuda neler yapabileceğimizden bahsetmiştik. Kısaca özetleyecek olursak, yeni bir alışkanlık kazanmak için atabileceğimiz ilk adımın ihtiyacımızın ardında yatan gerçek motivasyon kaynağını belirlemek olduğunu, sonrasında ise bu ihtiyacımızı hayata geçirmek için küçük adımlar atabileceğimizi söylemiştik. Bununla birlikte, alışkanlıkları değiştirmenin, özellikle hayatımızda köklü […]

Yeni Alışkanlıklar

Yeni bir haftadan herkese merhaba… Geçtiğimiz yazının konusu kendimizle kurduğumuz iletişim biçimimizi değiştirmek ile ilgiliydi. Bu hafta ise aldığımız yeni kararları hayta geçirmekte neden zorlandığımızdan ve bu konuda neler yapabileceğimizden bahsedeceğiz.   İnsanlardan sık sık “alışkanlıklarımı değiştiremiyorum”, “hayatımda yeni kararlar almıştım ama hiçbirini uygulayamadım” gibi cümleler duyarız. Bu sorunlarla karşılaşmamızın ilk sebebi alışkanlıklarımızı değiştirmenin göründüğü […]

Kendimizle İletişim Biçimimizi Değiştirmek

Kasım ayının sonundan herkese merhaba… Yılın son ayına “Yeni Bir Yıl, Yeni Kararlar” konusuyla başlıyoruz. Hemen hemen hepimiz yeni bir yıla hazırlanırken koskoca bir yılın nasıl geçtiğini ve bütün bir yıl boyunca neler yaptığımızı değerlendiririz. Hayatımızda neler değişti, neler aynı kaldı veya değiştirmek isteyip de değiştiremediğimiz neler oldu diye bütün bir yılımızı gözden geçiririz. Bazen […]

Mobbing

Kasım ayının son haftasını işyerinde psikolojik şiddet konulu yazımızla sonlandırıyoruz. İş dünyasının “Mobbing” olarak nitelendirdiği bu kavram günümüzde çok sık karşılaştığımız ve sonucu istifaya, iş akdinin feshine veya tazminat davasına kadar varabilen bir durumdur.   Mobbing, bir yöneticinin veya bir grup tarafından genellikle hedef alınan kişi veya kişilerin çalışmalarını engellemek, huzurunu kaçırmak, yıldırmak yoluyla gözden […]

Eşler Arası Psikolojik Şiddet

Büyük hayallerle ve umutlarla başlanılan evliliklerde ve ikili ilişkilerde zaman zaman inişler ve çıkışlar yaşanmaktadır. Farklı kültürlerde yaşayan iki insanın aynı hayatı ve evi paylaşırken fikir ayrılıklarına düşmesi ve tartışması oldukça normaldir. Önemli olan iki yetişkin gibi konuşup, karşılıklı birbirini dinleyip asgari müşterekte buluşabilmektir.   Günümüzde pek çok çift arasında psikolojik ve fiziksel şiddete rastlıyoruz. […]

Çocuklarla Şiddet (Terör) Hakkında Konuşmak

Dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan terör olayları yetişkinleri olduğu gibi çocukları da etkileyebilir. Terör, şiddet ve eylem haberlerinin yoğunlukla alındığı günümüzde, yetişkinler çocukların kendilerini güvende hissetmeleri için onlara destek olmalıdırlar. Çocukların olaylardan etkilenme dereceleri kişisel şartlara bağlıdır.   Eğer terör ve şiddet çocuğun gündeminde yoksa, merak ettiği ve sorduğu şeyler yoksa, gündemine almasını sağlayacak bilgi ve […]

Akran Zorbalığı

Yeni bir haftadan herkese merhaba… Bu haftaki konumuz çok sık karşılaştığımız bir psikolojik şiddet türü olan akran zorbalığı/şiddeti. Peki sıklıkla duyduğumuz bu kavram olan akran zorbalığı nedir?   Akran zorbalığı, çocukların ve ergenlerin akranları tarafından saldırgan davranış ve tutumlara maruz kalmasıdır. Zorbalık davranışı; kasıtlı olarak bir başkasına zarar vermek, sindirmek istemek, kendi istediğini yaptırabilmek için güç, […]






    İletişim