Dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan terör olayları yetişkinleri olduğu gibi çocukları da etkileyebilir. Terör, şiddet ve eylem haberlerinin yoğunlukla alındığı günümüzde, yetişkinler çocukların kendilerini güvende hissetmeleri için onlara destek olmalıdırlar. Çocukların olaylardan etkilenme dereceleri kişisel şartlara bağlıdır.
 

• Eğer terör ve şiddet çocuğun gündeminde yoksa, merak ettiği ve sorduğu şeyler yoksa, gündemine almasını sağlayacak bilgi ve açıklamalar onu rahatsız edebilir. O nedenle çocuğu gözlemlemek ve bu gözlemlere göre konuyu açıp açmamaya karar vermek uygun olacaktır.

 

• Eğer terör ve şiddet çocuğun gündeminde var ise, anne—baba güncel gelişmeler hakkında çocuğun anlayacağı ve korkmayacağı bir dille, sadece çocuğun ihtiyacını karşılayacak kadar açıklamalar yapabilir ve eylemlerin hayat akışını nasıl etkileyeceğini, duygusal tepkilerle başa çıkma yöntemlerini anlatabilir.

 

• Anne-babanın TV haberlerini çocuğun yanında izlemesi, izlerken de kendi endişelerini, yorumlarını ve korkularını ifade etmeleri çocuk için oldukça korkutucu olabilir. Her ne kadar çocukların gösterdikleri duygusal tepkilerin yapısı ve yoğunluğu çocuktan çocuğa farklılık gösterse de televizyon ve gazetelerde yer alan terör olaylarına ilişkin gerçek görüntülerin etkisiyle abartılmış endişeler yaşayabilir. Gerçekdışı da olsa en kötü şeylerin başlarına geleceklerini düşünebilir. Güvenlik önlemleri ve bölgesel alarm tedbirleri korkuların artmasına yol açabilir. Bu korkuların, çocuk için çok hayati olan temel güvenlik duygusuna zarar vermemesi için, yetişkinlerin çocukların yanında söylediklerini dikkatlice düşünerek ve korkutucu olmayan bir dille ifade etmesi yerinde olacaktır. Hatta yetişkinlerin, buna dair düşünce ve kaygılarını çocukların olmadığı bir ortamda birbirleriyle paylaşmaları oldukça uygun olacaktır.

 

• Eğer çocuk korktuğunu ifade ediyorsa, bu korkuyu dinlemek ve kabul etmek en önemli adımdır. Bazen sadece, çocuğun duygusunu kabul etmek ve şefkatle sarılmak yeterli bir müdahale olabilir. Eğer konuşmak ve sizin düşüncelerinizi duymak istiyorsa; “Bu hepimiz için güç bir durum” diyerek çocuğa sarılmak uygundur. Şiddet ve saldırganlığa karşı olduğunuzu, güvenlik güçlerinin barışı sağlayacaklarına dair inancınızı çocuğunuza aktarabilirsiniz. Küçük çocuklara onları sevdiğinizi ve her zaman koruyacağınızı söylemek genellikle yeterlidir. Daha büyük çocuklarla ise alınan güvenlik önlemleri gibi daha somut girişimler hakkında, detaya girmeden konuşabilirsiniz.

 

• Bazı çocuklar, anne-babalarının öfkesini sahiplenebilir ve öfke duygusunu yaşayabilir. Şiddet sergileyen insanlara veya politikacılara veya güvenlik güçlerine kızıp, bazen de bu öfkeyi yakınlarına yansıtabilir ve saldırgan tepkiler verebilirler. Yetişkinler çocukların kendilerini güvende hissetmeye ihtiyacı olduğunu unutmayarak, öfkelerini çocukların yanında ifade etmekten kaçınabilirler.

 

• Anne ve/veya babası güvenlik görevi nedeniyle uzakta olan çocuklar endişelenebilir. Bu konunun yetişkinler tarafından özenle ele alınması, çocuğun endişeleri hakkında onunla konuşulması ve endişelerinin giderilmesi uygun olacaktır.

 

• Anne-babasının duyguları çocuklar için çok önemlidir, kendi duygularını da çoğu kez ebeveynlerinin duygularına göre geliştirdikleri söylenebilir. Bu nedenle; dünyada az sayıda teröriste karşın pek çok iyi niyetli, şiddet ve saldırganlığa başvurmadan yaşamlarını sürdüren insanların var olduğunu vurgulamanız çocuk için çok rahatlatıcı ve güvende hissettiren bir paylaşım olacaktır.

 

• Çocuklarınızın dikkatinin, dünyada yaşanan şiddet olaylarına yoğunlaşmasına izin vermeyin. Farklı etkinlikler ve konulara dikkatini çekin. Yetişkin olarak siz de haberleri izlemek için ayırdığınız süreyi kısaltabilir ve aile bireyleriyle hep birlikte zaman geçirebilirsiniz.

 
Anne-babanın baş etmekte zorlandığı durumlarda bir uzmana danışması hem kendisi için hem de çocuk için rahatlatıcı olabilir.

 

Uzm. Psk. Hülya Üstel Eleviş